بحران در روابط ایران و ایالات متحده امریکا بر سر مسئله هسته ای در روزهای اخیر شدت یافته و گمانه زنیها حاکی از قریب الوقوع بودن حمله امریکا با ایران است.ایالات متحده امریکا برای حمله به ایران ناگزیر است از خاک افغانستان یا عراق استفاده کند.اگر چه رهبران این دو کشور صریحا استفاده از خاک آنان برای حمله به ایران را رد کرده اند ولی شواهد و قرائن، وارد شدن افغانستان به طور نا خواسته در این معادله دشوار را به وضوح نشان میدهد.

به نظر میرسد توافق ضمنی ایالات متحده با افغانستان و عراق حاصل شده و موضع گیری آنان برای رد این موضوع، بیشتر جنبه نمایشی دارد.

البته غربیها تمایل چندانی برای استفاده از خاک افغانستان برای حمله امریکا به ایران از خود نشان نمیدهند ولی این خطر وجود دارد که این سناریو،  افغانستان را وارد بازی خطرناک دیگری کند که بار دیگر ملت افغان ، تاوان انرا باید بپردازد.

متهم شدن ایران از سوی رهبران افغانستان و عراق به مداخله در امور داخلی کشورشان چراغ سبز این دوکشور به امریکا، برای عملیاتی کردن تاکتیک زور علیه ایران است.

اگر چه پس از مانورهای نظامی ایران و ایالات متحده امریکا تب تند تهدیدهای اخیر از سوی هر طرف را کمتر کرده اما وقوع چنین حادثه ای دور از واقعیت نیست.

از طرف دیگر پاکستان که در حمایت از گروه طالبان و طالبسازی نسبت به چند ماهه اخیر در وضعیت دشواری قرار گرفته و سیاست مخفی و زیرزمینی این کشور در قبال افغانستان رو نما شده است ، تغییر سیاست و نزدیکی به ایران، دشمن دیرینه امریکا در منطقه را در دستور کار خودش قرار داده است.

دستگیری و تحویل عبد الحمید ریگی برادر عبد المالک ریگی یکی از مخافان ایران به این کشور ، همسوئی پاکستان و ایران در مقابل امریکا را نشان میدهد.

پاکستان که خودش را در وضعیت باخت – برد میبیند ، برای خروج از بحران و به خاک رساندن پشت حریف دیرینه اش و مسکوت گذاشتن ادعاهای کهنه زمامداران افغان در مورد خط دیورند، از فرصت طلائی پیش آمده به نفع خودش سود خواهد برد.

بنابراین بیطرفی و  دوری افغانستان از این جنگ احتمالی ، انتظاری است که ملت ما از رئیس جمهور و تیم همراهش دارد.

8 ثور مطابق با روز پیروزی مجاهدین ، امسال با حادثه اسف بار تروریستی همراه بود که نه تنها دولت بلکه تمام نیروهای حافظ امنیت را در پایتخت به چالش کشید.

تروریستها با نیروهای پلیس و گارد ریاست جمهوری درگیرشدند که سر و صداهای این تقابل،

شهروندان کابل را از خواب بیدارکرد.

خواب آشفته ای که شاید در طول این سالها بارها تعبیر شده است وتداعی کننده سالهای تلخ اوائل پیروزی مجاهدین بوده است . اما این باردیگر رویا نیست بلکه حقیقت تلخی است که برای مقابله باآن نه انگیزه ای برای جامعه جهانی باقی مانده نه توانی برای ملت.

طالبان که در طول این چند سال از انسجام نیروهای امنیتی داخلی و خارجی ترس و هراس داشت و در خودش توان مقابله جدی با دولت را نمیدید، امروز با استفاده از آشفتگی و بی برنامگی اردوگاه دولت و نیروهای خارجی در کمینهای حساب شده بسیاری از نقاط کشور را هدف قرار داده و با این تاکتیک ها کفایت و انسجام نیروهای امنیتی را با چالش  جدی روبرو کرده است.

ذکر چند نکته حائز اهمیت است تا بتوان با کشف انگیزه این حادثه به بسیاری از سوالات و ابهامات پاسخ داد.

1- با وجود هزاران نیروی امنیتی متشکل از وزارت دفاع، امنیت ملی و ناتوکمی تعجب بر انگیز است که  آنان نتوانسته اند حداقل امنیت را برای چنین روز مهمی انهم در پایتخت، شهری که به زعم خودشان از امنیت کامل برخوردار است، فراهم کنند.

گفته میشود که نیروهای خارجی امنیتی و حتی محافظان شخصی کرزی در زمان بروز حادثه با دستپاچگی، سلاحهای خود را به زمین گذاشته و روی زمین دراز کشیدند و بعضا هم بدون اختیار فیرهای هوائی کردند که این خود عدم حرفه ای بودن انها را نشان می دهد.

بروز این حادثه امنیت شکننده کابل را به وضوح نشان داده و اقتدار نیروهای امنیتی را شکست.

2- تحلیلی که در رابطه با انگیزه اصلی عاملان این حادثه بیشتر به واقعیت نزدیک است این میتواند باشد که حامد کرزی مرد بی جایگزین سالهای قبل، دیگر برگی برای بازی ندارد و میتوان این حادثه را اخطاری برای کرزی برای خروج از قدرت قلمداد کرد.

تلاشهای مصرانه کرزی برای ماندن در قدرت و ادامه توجیهات سوخته و بی اساس او، کار را برایش مشکلتر خواهد کرد.

۳- علاوه بر آن انگیزه دیگری که میتوان برای طراحان این حادثه متصور بود، اینست که مسببین این حادثه دل خوشی از مجاهدین و پیامدهای حضور انها در قدرت را نداشته و با اخلال در این مراسم، به نوعی اعتراض خود را با این جشن که به اعتقاد انها روز ننگینی در تاریخ کشور است، نشان دهند.

 هدف قرار دادن پایتخت وسوء قصد به جان رئیس جمهور از طرف تروریستها آن هم در شرایطی که هزاران نیروی حافظ امنیت به گشت زنی مشغول بودند حکایت از فصل تازه ای از نا آرامیها در کابل و دیگر نقاط را همراه دارد.

منتظر خواهیم ماند تا ببینیم عکس العمل بعدی انها چه خواهد بود.

 در خارج از آمریکا او را با عینک های دودی، بیسیم و اسلحه های خود کار، همراهییش میکنند. هر جا که او و محافظانش ظاهر میشوند، حاظران پی میبرند که این مرد دستی در قدرت دارد. چهره تیره وشیک پوش او، در نگاه اول، یکی از روسای مافیا را در ذهن تداعی میکند.

"زلمی خلیل زاد" 55 ساله است و از او در واشنگتن به عنوان حلال مشکلات یاد میشود.

 با آشنائیش به زبانهای منطقه و با شناختی که از آن ناحیه دارد و نیز درک سیاسی که با آموزشهای مبتنی بر اندیشه های نظامی و استراتژیک پرورش یافته، خلیل زاد را به شخصیت مورد اتکای واشنگتن در غرب آسیا بدل کرده است.

خلیل زاد اگر چه اصل و نسب پشتون دارد، ولی در مزار شریف یعنی محل ازبک نشین زاده شده است.

خلیل زاد کودکی و جوانی خود را در کابل سپری کرد و در همان جا با زبان انگلیسی آشنا شد. در سالهای دهه 70 وقتی او در دانشگاه آمریکائی بیروت تحصیل میکرد، به هواداری از آرمان فلسطینیان روآورد. بعد ها برای ادامه تحصیل به شیکاگو رفت، دانشگاه شیگاگو به صورت سنتی زیر نفوذ محافل راست آمریکا بوده است و خلیل زاد نیز به سوی اولین مراکز راست امریکا گروید که اینک قدرت را در واشنگتن در دست

دارند.

خلیل زاد در آمریکا با نویسنده پر خواننده و فمینیست اتریشی تبار، یعنی شریل بنارد آشنا شد و با او پیوند زنا شوئی بست. سال 1979 زمانی که وی تحصیل دکترای خود را به پایان برد ، افغانستان به اشغال شوروی در آمد. خلیل زاد در آمریکا باقی ماند و در دانشگاه کلمبیا مشغول تدریس شد و همزمان به صف هواداران برژنسکی پیوست. برژنسکی به عنوان مشاور امنیت ملی امریکا در زمان جیمی کارتر، استراتژیهائی را برای مهار کمونیسم بین المللی طراحی کرده و در نهایت این تئوری را پیشنهاد کرد که" ایالات متحده برای تحکیم موقعیت بین المللی خود و نیز به سبب نیازهای نفتی اش باید کنترل آسیای مرکزی را در دست بگیرد".

خلیل زاد که اوایل دهه 80 به تابعیت امریکا درآمد به سبب آشنائیش و اگاهی با امور افغانستان برای هر دولتی در واشنگتن فردی با ارزش تلقی میشد اما به دلیل این تعلق فکری خلیل زاد به محافظه کاران بود که راه او را برای ورود به درون دولت ریگان همو ار کرد.

خلیل زاد در ان زمان با سلسله مقالات و متن هائی که در باره افغانستان منتشر کرده بود، دیگر کم وبیش در میان محافل رسمی آمریکا شناخته شده به شمار میامد. بارها پیش آمده که وی در اجرای ماموریتها, چه به عنوان فرستاده ویژه و چه به عنوان مشاور نظر خود را عوض کرده و سیاستهای متفاوتی را در پیش گرفته است و در بسیاری هم کارنامه موفقی داشته است و روز به روز نفوذ و تاثیر او رو به فزونی داشته است.

 او هوادار کمک امریکا به مجاهدین افغان در رویاروئی با شوروی سابق بود. به نوشته روزنامه واشنگتن پست، خلیل زاد به گروهی تعلق داشت که ریگان را برای تحویل موشکهای استینگر به مجاهدین افغانی زیر فشار گذاشت. بعدها دولت امریکا از بیم اینکه این موشکها به دست نیروها یا کشور های مخالف بیفتد به باز خرید و جمع اوری آنها دست زد.

از سال 1986 تا 1989 خلیل زاد مشاور ویژه وزارت خارجه امریکا در مورد جنگ ایران و عراق بود. او با حمایت امریکا از صدام در جنگش علیه ایران چدان موافق نبود در ماههای آخر این جنگ در توصیه نامه ای که برای وزارت خارجه تدوین کرد، نسبت به خطر صدام حسین هشدار داد و خواهان بریدن واشنگتن از بغداد شد.

گفته میشود که این توصیه خشم شولتز را بر انگیخته بود تا اینکه تجاوز ارتش عراق به کویت در اگوست همان سال پیش بینی خلیل زاد را تائید و محاسبات واشنگتن را دگرگون کرد.

خلیل زاد حالا دیگر همراه با وولفوویتز در بخش برنامه ریزی سیاسی وزارت دفاع مشغول بود که ریاست آن را دیک چنی معاون کنونی رئیس جمهور امریکا بر عهده داشت.

با انتخاب بیل کلینتون به ریاست جمهوری امریکا در سال 1992 خلیل زاد از پستهای دولتی خارج شد و به گروه مشاوره و نظریه پردازی محافظه کاری پیوست.

خلیل زاد چند گاهی نیز مشاور شرکت یونی کال بود که از جمله مشاوران این شرکت حامد کرزی بود که خلیل زاد در انتخاب وی به ریاست جمهوری افغانستان نقش اصلی را بازی کرد. با راه یافتن جرج بوش به کاخ سفید، خلیل زاد به ریاست بخش آسیای مرکزی و خلیج فارس در شورای امنیت ملی گمارده شد. ریاست این شورا را کاندولیزا رایس، وزیر خارجه کنونی امریکا به عهده داشت.

در پی ترورهای 11 سپتامبر ، خلیل زاد به پر نفوذ ترین شخصیت مسلمان و غیر آمریائی نسب بدل شد. با سقوط طالبان ، شکل دهی به ساختار سیاسی افغانستان مطابق با طرح امریکا به بزرگترین آزمون وی، مبدل شد.

که در آن زمان گزینه اصلی مورد حمایت امریکا، برای ریاست جمهوری افغانستان حامد کرزی بود و در زمانی که خلیل زاد خبر دار شد که محمد ظاهرشاه قصد دارد خودش را برای ریاست جمهوری افغانستان کاندید کند ، با چیرگی خاصی برای منصرف کردن محمد ظاهر از این نامزدی، حتی یک روز برگزاری لویه جرگه را به تاخیر انداخت و پیش از آنکه شاه سابق، خود، انصراف خویش را اعلام کند، این خلیل زاد بود که خبر از شرکت آتی وی در یک مصاحبه مطبوعاتی و اعلام انصراف از این نامزدی داد.

اکنون نیز ، با پایان یافتن زمامداری حکومت جرج بوش در امریکا زمان آن رسیده تا  جمهوری خواهان برای جایگزینی حامد کرزی که دیگر آن شاخص بی بدیل بودن را از دست داده، تلاش مضاعفی را آغاز کنند. به نظر میرسد که نتیجه این تلاشها این خواهد بود که برای حفظ افغانستان به عنوان یکی از دستاوردهای دولت بوش تلاش کنند تا اینبار مرد کهنه کار دستگاه سیاسی آمریکا را به شکلی دیگر وارد فضای سیاسی افغانستان کنند. اینکه این فرضیه و تلاش امریکا برای نامزدی خلیل زاد برای ریاست جمهوری افغانستان چقدر به حقیقت نزدیک است در آینده آشکار خواهد شد. اما چیزی که اهمیت دارد اینست که دیگر زمان شعار و آرمانهای دور و دراز جهادی و روشنفکری به سر آمده و دیگر زمانی برای جبران فرصت سوزیها نمانده است. ملت افغان باید برای جدا شدن از دور باطل سالهای سیاه و پیوستن به جریان آب " تصمیم کبرای"خود را بگیرد.

پی نوشت:

روزنامه‌ آلماني‌ «تاتس‌» و «فرانكفورت

دو روز مانده تا  پايان جهان، تازه فهميد كه هيچ زندگي نكرده است. تقويمش پر شده بود. پريشان شد و آشفته و عصباني، نزد خدا رفت تا روزهاي بيشتري از خدا بگيرد، داد زد و بد و بيراه گفت، خدا سكوت كرد. جبغ كشيد و جار و جنجال راه انداخت، خدا سكوت كرد. آسمان و زمين را به هم ريخت، خدا سكوت كرد. به پر و پاي فرشته‌ها و انسان پيچيد، خدا سكوت كرد. كفر گفت و سجاده دور انداخت، خدا سكوت كرد. دلش گرفت و گريست و به سجاده افتاد؛ خدا سكوتش را شكست و گفت: جانا، يك روز ديگر هم رفت. تمام روز را به بد و بيراه و جار و جنجال از دست دادي و تنها يك روز ديگر باقي است. بيا و حداقل يك روز را زندگي كن.

لا به لاي هق هقش گفت: اما با يك روز ...  چه كار مي‌توان كرد... خدا گفت: آن كس كه لذت يك روز زيستن را تجربه كند، گويي كه از هزاران سال زيسته است و آنكه امروزش را در نمي‌يابد، هزار سال هم به كارش نمي‌آيد. و آنگاه سهم يك روز زندگي را در دستانش ريخت و گفت: حالا برو و زندگي كن.

او مات و مبهوت به زندگي نگاه كرد كه در گودي دستانش مي‌درخشيد. اما مي‌ترسيد حركت كند، مي‌ترسيد راه برود، مي‌ترسيد زندگي از لاي انگشتانش بريزد. قدري ايستاد ... بعد با خودش گفت: وقتي فردايي ندارم نگه داشتن اين زندگي چه فايده‌اي دارد. بگذار يك مشت زندگي را مصرف كنم. آن وقت شروع به دويدن كرد. زندگي را به سر و روي‌اش پاشيد. زندگي را نوشيد؛ زندگي را بوييد و چنان به وجد آمد كه ديد مي‌تواند تا ته دنيا بدود. مي‌تواند بال بزند. مي‌تواند پا روي خورشيد بگذارد. مي‌تواند ...

او در آن لحظه آسمان خراشي را به پا نكرد، زميني را مالك نشد، مقامي را به دست نياورد، عقيده‌اي را تحميل نكرد اما...

اما در همان يك روز دست بر پوست درخت كشيد. روي چمن خوابيد. كفش دوزكي را تماشا كرد. سرش را بالا گرفت و ابرها را ديد؛ تماشا كرد  و به آنها كه او را نمي‌شناختند سلام كرد و براي آنها كه دوستش نداشتند از ته دل دعا كرد.

او گذران لحظات هستي را ديد و در همان يك روز زندگي كرد ، اما فرشته‌ها در تقويم خدا نوشتند امروز او درگذشت، كسي كه هزار سال زيسته بود!

   گوران

اولین بارکه نام دکتر رضائی در ایام برگزاری اولین همایش بازسازی و بازگشت متخصصان در تهران بر سر زبانها افتاد، بسیاری بر این پندار بودند که آقای دکتر به منابع مالی خوبی دست یافته که میتواند برای دانشجویان بسیار با اهمیت  و مفید باشد خوب این هم امتیازی است که از خیلیها بر نمیاید ، به تعبیری " یک مرد جنگی به از صد هزار"

آن همایش با حضور دانشجویان و متخصصان افغان از سراسر کشور ایران برگزار شد. دانشجویان خودشان را از اقصی نقاط  کشور با وجود مشکلات فراوان به این همایش رساندند. در این همایش شاهد اجرای برنامه هائی بودیم که بسیار تعجب برانگیز بود مثل خواندن بیانیه های شخصیت های غیر دانشجوئی.

البته از آنجائی که آقای دکتر آدم تنگ نظری نیست ، احساس کردند که تقسیم تریبون متعلق به دانشجویان با شخصیت های سیاسی مثل آقای محقق و برخی کسان دیگر مشکل حادی ایجاد نمیکند ، شاید هم مصلحت دیدند که خواندن چند بیانیه راه را برای پروژه های بعدی بازسازی و بازگشت متخصصان! باز میکند .

الحق که پیش بینی دقیقی هم کرده بود. پس از برگزاری مراسم که کار دکتر رضائی با بچه ها تمام شده بود، نه تنها جناب دکتر لازم ندیدند با این بچه ها خدا حافظی کنند بلکه دیگر از اتوبوس در بست و شیکی که هنگام آمدن به تهران مهیا بود، خبری نبود و آقای دکتر دلشان نیامد از آن همه پولی که بنام همین دانشجویان گرفته بودند برای برگشت آنها خرج کند.

پس از پایان مراسم تمام بچه ها با تمام وسائلشان در محوطه دانشگاه تهران، رها شده بودند.و هر کسی به این فکر بود که چگونه به شهرش برگردد.

البته آقای دکتر هم حق داشتند چرا که مخارج کانون تحصیلکردگان هم بالا رفته بود  و باید بخشی از آن را برای کانون و برنامه های بازسازی دیگری کنار میگذاشتند .

حدودا در اواسط سال 1385 باز هم سر و کله دکتر رضایی برای پروژه بازسازی و بازگشت متخصصان البته این بار در کابل، پیدا شد. آقای دکتر برای جلب نظر دانشجویان خراسان همراه باچند نفر دیگر به مشهد آمده بودند و مذاکراتی را برخی از فعالین دانشجویان در مشهد انجام دادند و از این دانشجویان قول همکاری، گرفتند.

 ایشان در ابتدا از مسائلی که در همایش تهران پیش آمده بود، عذر خواهی کردند و  قول دادند که این در این مراسم اشتباهات گذشته تکرار نمیشود.

در این مذاکرات ک بنده هم حضور داشتم از جزییات برنامه و نحوه ثبت نام دانشجویان و نیز هزینه اختصاص یافته یا بر آورد شده که نزدیک به 300 هزار دلار بود، صحبت شد در پایان این نشست، فرمهائی که یکی از آنها مربوط به کتاب اطلاعات دانشجویان بود و دیگری مربوط به همایش بین بچه ها تقسیم شد.

صحبت از چنین همایشی، انهم در کابل برای دانشجویانی که حتی یکبار هم به افغانستان  نرفته بودند، بسیار وسوسه برانگیز بود و علی رغم تردید برخی از دوستان در اصل این برنامه ،این خبر بزودی در اکثر شهرها پخش شدو مورد استقبال قرار گرفت و زمینه شهرت جناب دکتر و کانون را بیشتر فراهم کرد.

نمایندگانی که مامور  شده بودند در کمتر از یکماه از نزدیک به 600 نفر از دانشجویان ثبت نام کردند.

پس از مدتی طی یک گزینش فرمایشی ، 120 نفر از این تعداد  که نمیدانم بر چه اساس و معیاری انتخاب شده بودند، در سایت اعلام شد که خود جنجالهای فراوانی را هم به دنبال داشت.

این 120 نفر که برای رفتن آمادگی میگرفتند، بسیاری از برنامه های خود را به تعویق انداختند پس ار تکمیل ثبت نامها و اعلام آنها در سایت کانون، جناب دکتر هر بار با خبری ضد و نقیض آب سردی روی التهاب دانشجویان میریختند.

یکبار اعلام میکرد که تمام هزینه های بر آورد شده برای این همایش وصول شده و در فلان تاریخ عازم میشویم! و بار دیگر چیز دیگری . اما این وعده ها هیچ کدام تحقق نیافت .

یاد همایش تهران و سرگردانی آن  افتادم و خاطرات تلخ ان روزها برایم تداعی شد که این بچه ها با چه مشکلاتی مواجه شدند، البته اینبار جناب دکتر حتی مبایلشان را هم جواب نمیدادند تا به سئوالات بچه ها پاسخ دهند.

به هر حال زمانی که همه بچه ها از رفتن به کابل نا امید شده بودند بطور ناباورانه با خبر شدیم که آقای رضایی همراه با 4 الی 7 نفر دیگر از دوستانش به کابل رفتند . ۴ نفر کجا و ۱۲۰ نفر کجا ! و از شهر مشهد هم فقط با یک نفر تماس گرفته بودند که البته ایشان هم همراهشان نرفت.

  ضمن عرض تبریک به ایشان به خاطر برگزار شدن مراسم در کابل ،مواردی چند به ذهنم خطور کرد که لازم میدانم برخی از آنها را عنوان کنم: